Is hier sprake van domme balorigheid of betreft het een doelbewuste daad van antisemitisme? In het licht van actuele gebeurtenissen elders op deze aardbol, vrees ik voor het laatste. Maar hoe het ook zij, dat kleine gaatje in het wegdek, dat na de diefstal van drie ‘struikelstenen’ aan de Boomstraat overblijft, voelt aan als een kloof in de ziel… alsof drie mede-Dordtenaren als het ware opnieuw zijn afgevoerd. Dat doet pijn en maakt machteloos.
De stolpersteine in Dordrecht liggen hier om een reden: ze geven een identiteit en een ‘gezicht’ aan ál die Joodse Dordtenaren die destijds het slachtoffer waren van een haatzuchtige en moordlustige bezetter. En ja, ik weet het… die steentjes zijn zó weer opnieuw gemaakt en gelegd, maar daar gáát het natuurlijk helemaal niet om. Het gaat om het besef dat er in een samenleving maar weinig hoeft te gebeuren om mensen van hun menselijkheid te beroven… door ze te brandmerken als ón-mensen, of beter gezegd, als nón-mensen. Dat maakt massamoord immers een stuk ‘makkelijker.’
En dus wil ik die drie gestolen steentjes vanaf mijn bescheiden plekje in deze krant óók graag weer een naam en een identiteit geven. Daar hoef ik niet eens veel moeite voor te doen, want de verhalen van bijna álle Joodse slachtoffers op dit eiland zijn vakkundig opgetekend door de fantastische vrijwilligers van de ‘Dordtse tak’ van het project Stolpersteine. En dus wil ik u van harte de website www.stolpersteine-dordrecht.nl aanbevelen. Dáár vindt u het relaas van de familie Cohen de Heer.
Mozes (77), Grietje (43) en Rosalie (41) Cohen de Heer… een vader (winkelier te Dordrecht) en twee dochters, woonachtig aan de Boomstraat 22, werden op dinsdag 10 november 1942 opgepakt en korte tijd later omgebracht in de gaskamers van Auschwitz.
En dan nog even dit: Mozes en zijn volwassen dochters hádden wellicht best kunnen onderduiken, maar weigerden dit. Waarom? Omdat ze anderen niet in gevaar wilden brengen.
Helden dus.