Twee miljard euro. Dát is het bedrag dat Den Haag sinds 2022 uitstrooide om kinderen weer fatsoenlijk te leren lezen en rekenen. Het resultaat? Het Centraal Planbureau keek, telde en concludeerde: géén betere scores, géén doorbraak, géén wonderen.
En hoe zit het dan op en rond dit eiland? Landelijke mislukkingen hebben nu eenmaal de nare eigenschap vooral lokaal te landen. Ook in de Drechtsteden zijn leerlingen kennelijk niet echt beter geworden van subsidies, folders en beleidslyriek. Wat scholen hier vooral missen zijn leerkrachten. In deze regio dreigt het onderwijs een soort bejaardentehuis met digiborden te worden: twaalf procent van het personeel is hier ouder dan zestig.
Over een paar jaar zwaaien deze onderwijsveteranen af en blijven er lege lokalen achter. Prognose voor 2030: een tekort van 120 fulltime leraren in het Drechtstedelijk basisonderwijs.
Alsof dat al niet zorgwekkend genoeg is, groeit in Dordt nog een ander probleem: deze stad telt ruim 17.000 laaggeletterden tussen de 16 en 65 jaar. Ondanks jaren van goedbedoelde projecten en plannen loopt dat aantal niet terug. Niet omdat er te weinig geld is, maar omdat de ‘doelgroep’ niet bereikt wordt. Wie moeite heeft met lezen, meldt zich immers zelden vrijwillig bij een bibliotheek of onderwijsinstelling.
Raadsleden van VVD en Gewoon Dordt wezen daar al eerder op: ga naar de plekken waar mensen wél komen: sportclubs, buurthuizen, werkplaatsen. Breng taalondersteuning naar hen toe. Het idee ligt al jaren klaar.
En dan is er ook nog het Ravijnjaar. Dordrecht moet miljoenen bezuinigen en bibliotheekfilialen dreigen daarvan het slachtoffer te worden. Bezuinigen op lezen terwijl leesvaardigheid instort, is alsof je bij brand de brandweer wegstuurt om water te besparen.
Twee miljard zonder effect, stijgende laaggeletterdheid, een leeglopende lerarenkamer en een gemeente met de kaasschaaf in de hand. Dat is geen klucht, maar een tragikomedie, waarbij Dordrecht op de eerste rij zit.
Ik zeg: nooit beknibbelen op bibliotheken én… structureel investeren in onderwijs. Het beroep leraar moet weer serieus aantrekkelijk worden.