Al vele jaren schrijf ik over gemeentepolitiek en nog nooit heb ik kiezers verteld wat ze moeten stemmen. Democratie vraagt immers om zelfstandige afweging, niet om opgeklopte stemadviezen van een columnist.
Maar er zijn momenten waarop zwijgen laf wordt.
Het interview (in deze krant) met Hans van de Breevaart, de kersverse lijsttrekker van Forum voor Democratie in Dordrecht, is zo’n moment. De man woont hier amper een maand, kent de Dordtse woonwijken nog niet eens bij naam, maar presenteert radicale plannen alsof hij de stad al decennia bestuurt.
Het asielzoekerscentrum – nog niet eens open – moet, koste wat het kost, dicht. Contract met het COA? Opzeggen ondanks hoge boetes wegens contractbreuk. Daar draait ú voor op, maar eh… so be it. Europese afspraken? Brusselse bemoeienis? De zero-emissiezone? Nooit meer over praten. Problemen verdwijnen blijkbaar zodra je ze wegschreeuwt.
Wat hier wordt verkocht als daadkracht, is niets anders dan gevaarlijk uitsluitingsdenken. Verhalen over criminaliteit worden als feit gepresenteerd zonder onderbouwing. Instituties worden gewantrouwd. Democratische afspraken worden hinderlijk gevonden. Het patroon is bekend: eerst wantrouwen zaaien, dan groepen tegen elkaar opzetten en vervolgens jezelf presenteren als enige redder.
Van de Breevaart schetst een wereldbeeld dat flirt met het verheffen van ‘eigen volk’ boven anderen. Dat klinkt wellicht daadkrachtig, maar het is gewoon domme kortzichtigheid met griezelige historische echo’s. Wie de grondbeginselen van deze partij serieus leest, ziet patronen die we in Europa eerder hebben gezien. Het verheerlijken van ‘eigen volk’, wantrouwen creëren tegen instituties en suggereren dat de democratie wordt uitgehold, ‘tenzij wij het voor het zeggen krijgen.’ Dat is dezelfde retoriek die in de jaren dertig iets heel donkers legitimeerde.
Dordrecht verdient bestuurders die weten waar ze het over hebben, die verantwoordelijkheid nemen voor consequenties en die begrijpen dat een stad meer is dan een campagnepodium.
Nogmaals… ik geef nooit een stemadvies, maar dit keer wel: laat u niet inpakken door grote woorden en gespeelde stoerheid van een ernstig verwarde man.