Het is misschien niet het meest sexy onderwerp voor een column, maar de geheimzinnigheid over die zogeheten verdichtingsstudie fascineert me mateloos. Want hoe kan een document dat de ruimtelijke toekomst van Dordrecht mede bepaalt, jarenlang onder de pet blijven? Pas toen PvdA en GroenLinks stevig aandrongen (gesteund door een ruime raadsmeerderheid) legde wethouder Burggraaf de studie uit 2024 eindelijk op tafel, zij het onder strikte  geheimhouding. Raadsleden mogen erin kijken, maar er niet over praten. Dat alleen al is een democratische paradox van de bovenste plank.
Want waarom zou zo’n studie überhaupt vertrouwelijk zijn? Officieel gaat het dan vaak om marktgevoelige informatie, onderhandelingsposities of conceptuele scenario’s die nog niet rijp zouden zijn voor een publieke discussie. Maar uiteindelijk gaat een verdichtingsstudie gewoon over vragen als waar in de stad gebouwd kan worden, hoeveel, en met welke gevolgen voor groen, verkeer, leefbaarheid en voorzieningen. Dat zijn geen technocratische details, dat zijn politieke keuzes. En politieke keuzes horen niet in een kluis.
Wat zou erin kunnen staan? Kijk naar vergelijkbare studies in andere gemeenten: kaarten met potentiële bouwlocaties, analyses van wijken waar optoppen of transformeren kansrijk is, scenario’s waarin sportvelden, parkeerplaatsen of bedrijfsterreinen mogelijk moeten wijken voor woningen. Soms ook gaat het over locaties waar snel veel woningen kunnen worden toegevoegd, maar waar de buurt waarschijnlijk niet staat te juichen. Kortom, precies de informatie die bewoners nodig hebben om mee te praten over de toekomst van hún stad.
Dat een raadsmeerderheid nu openheid eist, is niet moedig, maar simpelweg noodzakelijk. Zonder inzicht geen debat, zonder debat geen draagvlak. En zonder draagvlak rest slechts beleid dat van bovenaf wordt opgelegd.
Als columnist en beroepsvolger van de lokale politiek zie ik dat patroon te vaak terug. Geheimhouding als reflex, achterkamertjes als methode.
Mijn conclusie is dan ook simpel: bestuurders die de toekomst van Dordrecht achter gesloten deuren vormgeven ondermijnen het vertrouwen dat zij zeggen te beschermen. Openheid is geen gunst, maar een plicht.