Dordrecht prijst zich graag aan als een historische parel, rijk aan monumenten, water en cultuur. We zijn een stad met ambitieuze toekomstplannen en tóch sterven hier ondertussen jaarlijks naar schatting 113 mensen aan de gevolgen van kou. Dat mag je op z’n minst eh… wrang noemen.
En nee, het gaat hier niet om 113 mensen die stijfbevroren van een bankje worden geschraapt. Het cijfer komt uit onderzoek van het RIVM en betreft oversterfte die samenhangt met lage temperaturen. Kou verergert bestaande aandoeningen, verhoogt risico’s op hart- en vaatziekten en werkt luchtweginfecties in de hand. Maar probeer dat onderscheid maar eens uit te leggen aan iemand die de thermostaat noodgedwongen op vijftien graden laat staan omdat hij of zij anders de energierekening niet meer kan betalen.
De risico’s blijken bovendien ongelijk verdeeld. Vooral 75-plussers in Crabbehof blijken extra kwetsbaar te zijn. Het RIVM noemt energiearmoede als een mogelijke verklaring. Dat is een mooie beleidsterm voor: mensen hebben te weinig geld om hun huis warm te houden.
Natuurlijk kun je niet iedere wintersterfte voorkomen; mensen worden oud, ziek en kwetsbaar. Maar er zit een wereld van verschil tussen overlijden aan een ongeneeslijke aandoening en aan gezondheidsproblemen die je oploopt omdat je woning koud, vochtig en beschimmeld is.
Ondertussen discussiëren we hier over stadsmarketing en prestigeprojecten. Allemaal belangrijk… ongetwijfeld. Maar misschien is de beschaving van een stad uiteindelijk af te lezen aan iets veel eenvoudigers, namelijk of haar inwoners de winter doorkomen zonder bibberend naar de energiemeter te hoeven kijken.
We wonen niet in een vergeten uithoek van Oost-Europa. Nee, we wonen in Dordrecht… in een van de rijkste landen ter wereld. Des te pijnlijker is het dat sommige inwoners de winter nog altijd moeten zien door te komen met een extra deken en de verwarming uit.
Een stad die haar kwetsbaarste inwoners laat verkleumen, heeft misschien geld genoeg om zich rijk te voelen, maar reden genoeg om zich arm te schamen.