De angst van Peter-Erik Ywema is niet het probleem van één politicus. het is het failliet van een gemeente die haar fatsoen heeft uitbesteed aan de hardste schreeuwers. Ywema, lijsttrekker van Progressief Molenlanden, is al maanden het gezicht van een debat dat allang niet meer over een asielzoekerscentrum gaat. In Molenlanden is redelijkheid een waagstuk geworden. Wie nuanceert, wordt weggezet en wie vragen stelt wordt verdacht of uiteindelijk zelfs ‘de vijand.’
Ywema zag die verharding eerder. Toen Oekraïense vluchtelingen in Waal kwamen wonen, veranderde de dorpsapp in een digitale hooivorkenparade. Hij probeerde het gesprek te normaliseren, organiseerde een barbecue, en merkte dat mensen best met elkaar kunnen praten zolang er geen scherm tussen zit. Maar toen hij dat verhaal vertelde in een onschuldig campagnefilmpje, brak de hel los. Het filmpje ging viral, de reacties werden giftig, en de verharding wandelde het dorp binnen alsof zij er altijd al woonde.
De protestvlaggen bleven hangen, verbindende symbolen verdwenen en de gemeente keek toe, alsof neutraliteit hetzelfde is als moed. Toen verkiezingsborden werden gestolen en later voor Ywema’s huis werden teruggelegd, was duidelijk dat dit geen politiek conflict meer was. Dit was intimidatie.
Ondertussen fluisteren kiezers hun steun, bang om die hardop uit te spreken. Een kandidaat trok zich terug. En toen Ywema waarschuwde dat de democratie onder druk staat, bleef het stil.
Daarom gun ik Molenlanden een asielzoekerscentrum. Niet als straf, maar als spiegel.
Misschien ontdekken de paniekzaaiers dan dat angst een slechte raadgever is, maar soms wel een leerzame buurman.
Want wie mensen alleen kent als dossier, gerucht of Facebookreactie, hoeft nooit zijn ongelijk onder ogen te zien. Pas wanneer er echte gezinnen naast je wonen, kinderen naar dezelfde school fietsen en vaders op zaterdag de barbecue aansteken, verdwijnt de karikatuur. Dan blijkt dat een dorp niet kleiner wordt van nieuwkomers, maar van inwoners die hun angst belangrijker maken dan hun fatsoen. Da’s pas armoede.