Het hele land ‘gorgelt’… dankzij Buddingh’


Sommige berichten maken je als Dordtenaar simpelweg trots. En dit is er zo één. Het beroemdste gedicht van onze eigen Kees Buddingh’, De Blauwbilgorgel, is uitgeroepen tot het Kinderboekenweekgedicht 2026. Landelijk dus. Van Groningen tot Maastricht gaan kinderen zich buigen over een creatie die ooit ontstond in een sanatoriumbed, geschreven door een Dordtenaar die beweerde dat hij het gedicht ‘gewoon had opgeschreven zoals het zich aandiende.’ Buddingh’ noemde het zelf een gorgelrijm, maar eigenlijk is het pure taalacrobatiek… een staaltje pure literaire anarchie, gecreëerd door een man die taal gebruikte zoals een jazzmuzikant een saxofoon: vrij, speels en heerlijk brutaal.
Tijdens de Kinderboekenweek, met het thema Spot aan!, gaan kinderen het gedicht niet alleen lezen, maar vooral uitvoeren. Fluisterend, zingend, schreeuwend, in gebarentaal, op een zelfgetimmerd podium of in een kring op school: alles mag. Het gedicht wordt een soort nationaal toneelstukje, een speelse ode aan fantasie. En dat past perfect bij Buddingh’, die ooit zei dat taal pas echt leuk wordt wanneer je haar niet te serieus neemt.
Voor mij voelt dit nieuws als een bevestiging van iets wat ik al langer dacht: we raken met onze initiatiefgroep ‘Buddingh’-beeld’ precies de tijdgeest. Terwijl wij werken aan een standbeeld voor Buddingh’ in de binnenstad – het ontwerp ligt er, de plek is in zicht – wordt zijn bekendste werk ineens opnieuw omarmd door een hele generatie kinderen. Dat is geen toeval… dat voelt als erkenning.
Een mooie anekdote: Buddingh’ schreef het gedicht in 1943, tijdens de oorlog, toen hij in een sanatorium in Soest lag met tuberculose. Hij wilde iets maken dat licht was, vrolijk, absurd. Iets dat even ontsnapping bood. Dat zo’n speels gedicht nu, ruim tachtig jaar later, kinderen inspireert om zelf op een podium te klimmen, is bijna ontroerend.
De Blauwbilgorgel leeft. In Dordrecht, in heel Nederland, en straks op honderden scholen in het land. Daar mogen wij Dordtenaren best een beetje trots op zijn.

Plaats een reactie