Ik besteed mijn columns zelden aan initiatieven die ‘wel aardig’ zijn. Daar hebben we persberichten voor. Maar soms is er iets zó broodnodig en zó menselijk, dat het simpelweg speciale aandacht verdient. Op zaterdag 10 oktober is het Tandartsdag Drechtsteden. Op die dag zetten tandartsen hun agenda open voor inwoners die al te lang rondlopen met pijn, ontstekingen of afgebroken kiezen, maar voor wie mondzorg, om welke redenen dan ook, kennelijk buiten bereik ligt. Want laten we ophouden met omfloerst taalgebruik: mondzorg is in Nederland al lang geen basisrecht meer, maar pure luxe. Wie geld heeft krijgt zorg… wie dat niet heeft, krijgt paracetamol en hooguit wat goede raad.
SUN Drechtsteden — Stichting Urgente Noden — is al jaren de organisatie die de rafelranden van onze zorgstaat opvangt. SUN helpt inwoners die in acute financiële nood zitten en nergens anders terechtkunnen; dit zonder ál te bureaucratische hindernisbaan, maar met directe hulp wanneer het echt niet anders kan. SUN ziet dus ook de aanvragen binnenkomen van mensen die mondzorg mijden omdat de rekening simpelweg onbetaalbaar is. Zij kennen de verhalen achter de statistieken… de schaamte achter de gesloten mond.
De deelnemende tandartsen verdienen minstens zoveel lof. Inmiddels staan er op die dag meer dan 50 behandelplekken ter beschikking. De tandartsen en mondhygiënisten kiezen er voor om op een zaterdag geen cosmetische franje te plaatsen, maar pure noodhulp te bieden. Ontstekingen, zenuwpijn, kiezen die al maanden schreeuwen om aandacht; het is het soort werk dat je niet doet voor je portfolio, maar omdat iemand anders niet kan slapen. Dat mag je heldendom noemen, maar ik noem het vooral beschaving.
Stichting ANDERS vangt de hulpvragen op, hoort de verhalen, ziet de schaamte. De Tandartsdag is daarom méér dan louter een sympathiek initiatief,… het is een stille aanklacht. Deze dag laat immers keihard zien dat zorg er in dit land kennelijk niet voor iedereen is.
Die conclusie is uiteindelijk pijnlijker dan een wortelkanaalbehandeling.