Ik ontwaar een nieuwe trend in de politiek: opstappen, afsplitsen en vervolgens niet héél duidelijk zijn over het ware waarom van die actie. Landelijk zagen we Mona Keizer dit doen. Ze stapte uit de BBB en verkondigde vervolgens een geheel nieuwe eigen ‘beweging’ te gaan beginnen. Jammer alleen dat ze over de ware reden van haar opstappen zo vaag bleef. De door haar zelf veroorzaakte frictie en haar persoonlijke ambities ‘verpakte’ ze vervolgens (veelal in talkshows) als een soort verheven idealisme.
Lokaal gaat het precies zo. In Dordrecht manifesteren veel ‘afscheiders’ zich steeds nadrukkelijker als ‘hét alternatief’, terwijl ze dat in de praktijk niet of nauwelijks waar maken. In Papendrecht stapte Hendrika Hoekstra uit Onafhankeijk Papendrecht (OP) en liet daarmee een beoogde coalitie imploderen. Vanuit wettelijk oogpunt mócht ze dit doen (de Kieswet is hier helder over), maar verschaf dan vervolgens wél meteen volledige duidelijkheid over het waarom van dat opstappen. Ik bedoel… als je de standpunten van de PVV abject en je OP-fractiegenoot Ruud Lammers een dominante eikel vindt, zég dat dan gewoon. Da’s tenminste helder en eerlijk.
Het gevolg van opatappen en afsplitsen is nagenoeg overal hetzelfde: nóg een fractie, nóg een logo, nóg een solist die in elke vergadering zijn of haar eigen verhaaltje moet doen. Gevolg: eindeloze monologen waarin verbale eitjes gelegd worden die verdacht veel lijken op de eitjes die zojuist al door eerdere sprekers gelegd waren. Da’s vooral tijdrovend. ‘Als lullen lullen om het lullen wordt, dan wordt er meestal weinig gepoetst’, hoorde ik ooit een Rotterdamse collega zeggen.
Niet voor niets pleiten sommige staatsrechtgeleerden en bestuurskundigen dan ook voor een kiesdrempel of striktere regels rond afsplitsingen; verplichte verantwoording bijvoorbeeld en – bij een gebrek daaraan – zelfs zetelteruggave aan de partij.
Het is goed om hier nú discussies over te gaan voeren, want ego’s en persoonlijke ambities lijken zo langzamerhand belangrijker geworden dan kiezersbelangen.
Die trend is de doodsteek voor elke democratie.
