Er zijn van die plekken waarvan je pas begrijpt wat ze voor een stad betekenden als ze verdwenen zijn. De bruine kroeg is zo’n plek. Zolang hij bestaat, loopt iedereen er achteloos langs, maar eenmaal dicht, staan we er ineens met z’n allen bij te mijmeren alsof we zojuist een familielid hebben begraven.
Ik heb in Dordrecht nogal wat kroegen van binnen gezien. Niet omdat ik zo’n enorme drinker ben, maar omdat je in mijn vak nu eenmaal nogal eens ergens aan een cafétafeltje eindigt.
En daar gebeurde altijd wel wat. Ik herinner me kroegen waar ik binnenkwam en nog voordat ik iets had gezegd al een biertje voor mijn neus stond. De kastelein kende mijn naam, wist ongeveer wat ik dronk en had meestal ook al een mening over de column die die ochtend in de krant stond. Soms een compliment, soms een verwensing. Ook dat was service.
Er waren stamtafels waar ik mensen jarenlang op dezelfde stoel zag zitten. Mannen die elkaar iedere dag opnieuw begroetten alsof ze elkaar een week niet hadden gezien. Terwijl ik wist dat ze elkaar de avond ervoor ook al waren tegengekomen.
En dan had je altijd die ene figuur die eigenlijk nergens officieel bij hoorde, maar toch bij iedereen hoorde. Hij kende alle verhalen, wist wie er gescheiden was, wie er failliet was en wie er deed alsof hij rijk was. Facebook avant la lettre, maar dan met een biertje in zijn hand.
Dordrecht had tientallen van dat soort plekken. Groothoofd, De Beurs, De Pul, Sint Joris, De Vrijheid, Sebes, De Blokkies, Arina, Le Bateau. Veel ervan zijn verdwenen. En met iedere verdwenen kroeg verdween ook een klein stukje van de stad.
Die cafés waren meer dan plekken waar bier werd getapt. Ze waren de plek waar Dordrecht nieuws uitwisselde, zaken deed, ruzies uitvocht en weer bijlegde. Toen sociale media nog niet bestonden, draaide het lokale netwerk op stamgasten, barkrukken en een goed geheugen van de kastelein.
Misschien missen we daarom tegenwoordig meer dan alleen de kroeg.Tegenwoordig hebben we horecazaken waar je kunt lunchen, flexwerken, vergaderen, brunchen en een ervaring kunt boeken. Ik verlang soms naar een café waar de belangrijkste vraag gewoon was: ,,Hetzelfde?’’
Daarom praat ik aanstaande woensdag 14 oktober in mijn theatertalkshow in Café Ketel van het Energiehuis over de bruine kroeg. Onder andere met journalist Jaap Bouman, over de kroegen die Dordrecht inmiddels kwijt is. Met prachtige muziek over het kroegleven. En over de vraag of de bruine kroeg immaterieel erfgoed moet worden. Het wordt trouwens geen avond van louter kroegpraat hoor. We hebben prachtige muziek en die gaat over… hoe kan het ook anders: de bruine kroeg. Van ‘Het kleine caf;e aan de haven’ tot aan ‘Piano Man’ van Billy Joel en alles wat daar tussenin zit.
Erbij zijn? Een kaartje kopen (een tientje) kan via: https://www.kunstmin.nl/voorstellingen/cafe-praat-levend-erfgoed-de-bruine-kroeg/