Ome Moos


Mozes_de_Jong_Foto9_10Dat zijn vader, en de meeste van zijn in totaal elf broers en zussen in diverse vernietigingskampen vermoord zijn heeft Dordtenaar Mozes de Jong nooit geweten. Hij was er toen al bijna drie jaar niet meer. Het klinkt misschien wrang, maar je zou kunnen stellen dat de Duitse kogel die hem op de allereerste oorlogsdag in het hoofd trof, ook een genadige kogel was omdat deze hem zóveel leed bespaard heeft.
Rond acht uur vanavond zullen mijn gedachten uitgaan naar deze plaatsgenoot die ik persoonlijk nooit gekend heb, maar met wie ik wél verwantschap voel, al is het alleen al omdat hij een oudoom is van de vrouw met wie ik mijn leven deel.
Op 10 mei 1940 sneuvelde Mozes de Jong, 30 jaar oud, tijdens gevechten bij de politiekazerne in Willemdorp, pal voor de Moerdijkbrug. Daarmee is hij het enige joodse militaire slachtoffer uit Dordrecht. Op de erehof die op de Dordtse Algemene Begraafplaats is ingericht voor de 94 gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog is De Jong’s joodse status onmiddellijk zichtbaar, want alleen op de grafsteen van Mozes, in de familie ook wel ‘ome Moos’ genoemd, staan Hebreeuwse letters.
Moos de Jong , geboren in 1909, werkte eind jaren dertig als fabrieksarbeider bij de metaalhandel Jos Cohen & Zonen, aan de Maasstraat op de Staart. Na aanvankelijk een tijdje in de Waalstraat gewoond te hebben verhuisde hij, vlak voor de oorlog naar de Adriaan van Altenastraat 16, een bescheiden huis dat nog bestaat en ook nog altijd hetzelfde nummer heeft. Als dienstplichtig soldaat moest hij zich op 29 augustus 1939 melden op het Dordtse station om kort daarna te worden ‘ingekwartierd’ bij het zogeheten dekkingsdetachement in Willemsdorp, dat de taak had om de Moerdijkbrug tegen het Duitse invasieleger te verdedigen. Daar, in dat tegenwoordig tot de gemeente Dordrecht behorende buurtschapje, werd hij neergeschoten… nog voordat de Tweede Wereldoorlog in Nederland eigenlijk goed en wel begonnen was.
Vanavond zal de naam Moos de Jong worden uitgesproken tijdens een officiële plechtigheid in de Singelkerk. De stilte die daarop volgt zal voor sommige toehoorders, onder wie mijn vrouw, oorverdovend zijn.

Afbeelding: Op de erehof van de Algemene Begraafplaats liggen de stoffelijke resten van de 94 militairen en burgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog op het Eiland van Dordrecht zijn gesneuveld. Elk jaar worden zij herdacht, in mei, door leerlingen van het Dordtse Insula College (zij hebben het beeld geadopteerd).
De grafsteen van Mozes de Jong is de enige die Hebreeuwse letters bevat.

Bron: http://www.stolpersteine-dordrecht.nl

 

Advertenties