In Dordrecht hebben we een wonderlijk talent ontwikkeld: we kunnen een gebouw van 35 miljoen euro neerzetten en het vervolgens behandelen alsof het een vergeten schuurtje achter op een volkstuincomplex is. Het Energiehuis, ooit het paradepaardje van de culturele wederopstanding van Dordt, staat alweer jaren met dichtgetimmerde horeca en een exploitatieconstructie die zo vaag is dat zelfs mistbanken er jaloers op zouden worden.
Toegegeven… Dordt is op dit gebied niet uniek. In heel Nederland worstelen gemeenten met cultuurcomplexen die te groot, te duur of te ingewikkeld zijn. In Deventer duurde het jaren voordat het Havenkwartier van de grond kwam, de Centrale Markthal in Amsterdam stond zo lang leeg dat je er twee seizoenen van Help, Mijn Man Is Klusser! had kunnen opnemen zonder eerst een decorbouwer te bellen, en in Tilburg moest de Spoorzone eerst door een periode van bestuurlijke mist voordat het een succes werd.
Het patroon is overal hetzelfde: grootse ambities, ingewikkelde huurconstructies, achterstallig onderhoud dat pas zichtbaar wordt als de verf al bladdert en bestuurders die elkaar moed inspreken met woorden als ‘binnenkort’ en ‘zo snel mogelijk’. Dordrecht past keurig in dat rijtje.
Maar – en dat zeg ik zonder ironie – er is hoop. Want diezelfde steden laten óók zien dat het kan kantelen. Het Havenkwartier bloeit inmiddels als broedplaats voor makers en horeca; de Tilburgse Spoorzone is uitgegroeid tot een van de levendigste plekken van Brabant en zelfs de ooit zo problematische RDM-werf in Rotterdam is inmiddels een bruisende campus vol innovatie.
Wat werkte daar? Een helder stappenplan dat niet elk kwartaal hoeft te worden herschreven. Een mix van cultuur, horeca, onderwijs, evenementen en ondernemerschap, zodat een gebouw niet alleen ’s avonds maar de hele dag leeft.
En vooral: bestuurlijke lef om knopen door te hakken in plaats van ze eindeloos te bestuderen.
Het Energiehuis is geen verloren zaak. Het is vooral een gebouw dat wacht op iets wat energiecentrales vroeger vanzelf leverden: stroom.