Je kunt een stedenband officieel vastleggen met een handtekening en een foto van twee burgemeesters. Maar een echte stedenband begint veel eerder. Bij nieuwsgierigheid. Bij vriendschap. Bij mensen die denken: waarom zouden we elkaar eigenlijk niet beter leren kennen?
En dát brengt me bij twee bijzondere Dordtenaren: Ada d’Hamecourt en Ton Delemarre.
Afgelopen zaterdag werden zij benoemd tot ereburger van de Bulgaarse havenstad Varna. Ton, 93, volgde de plechtigheid vanuit Dordrecht. Ada, die in 2023 overleed, kreeg de onderscheiding postuum… met lauwertakjes, alsof Varna haar nog één keer liefdevol wilde omarmen.
Het is een prachtige bekroning voor twee mensen die al vanaf 1978 contacten onderhielden met Bulgarije, toen het IJzeren Gordijn nog geen metafoor was, maar een werkelijkheid die Europa in tweeën sneed.
Ada en Ton trokken zich daar niets van aan. Via kunst, cultuur, allerhande ‘uitwisselingen’ en persoonlijke contacten bouwden zij aan een netwerk tussen Dordrecht en Varna. In 2001 werd de aanvankelijk officieuze stedenband officieel bezegeld, maar de verbinding was toen al lang en breed door Ton en Ada gelegd.
Dat de huldiging plaatsvond in het beroemde Zomertheater van Varna, aan de Zwarte Zee, maakt het verhaal bijna sprookjesachtig. Daar waar ooit de eerste contacten ontstonden, voelde je nu de dankbaarheid van een hele stad.
Ton sprak zijn dank uit in een poëtische Ode aan Varna, die door dochter Marijke (aanwezig in Varna) in het Bulgaars werd voorgedragen.
Ton en Ada wáren al ridder in de Orde van Oranje-Nassau en eerder al door Bulgarije onderscheiden. Deze titel voelt misschien wel het meest bijzonder, omdat hij komt van de mensen voor wie zij het allemaal deden.
Persoonlijk beschouw ik het als een voorrecht dat ik Ada heb gekend en Ton nog altijd ken. Mooier dan welke erepenning dan ook is namelijk de geruststellende gedachte dat er nog altijd mensen zijn die de wereld daadwerkelijk een beetje kleiner, liever en mooier maken.
Ada deed dat. Ton doet dat nog steeds.