Fout


coenEen mal golfje van verontwaardiging ontwaarde ik op de Facebook-pagina’s van mijn krant, naar aanleiding van een artikel van mijn collega-journalist (tevens onze huishistoricus) Jaap Bouman. Omdat er de laatste tijd steeds vaker discussies ontstaan over, laten we zeggen straatnamen, vernoemingen en standbeelden waar ‘een luchtje’ aan zit, zette hij de Dordtse feiten op een rijtje.
Even een korte toelichting: steeds vaker lees je over actiegroepen die willen dat straatnamen die verwijzen naar ons koloniale verleden ‘aangepast’ worden. Zo zou de Coentunnel nabij Amsterdam een andere naam moeten krijgen en ook het standbeeld van VOC-bestuurder (en ‘dus’ slavendrijver) Jan Pieterszoon Coen in Hoorn zou van z’n sokkel getrokken moeten worden. In Rotterdam wil het kunstcentrum Witte de With van naam veranderen omdat ook deze ‘zeeheld’ op de loonlijst van de VOC stond en hij ‘dus’ een representant van het onderdrukkende koloniale verleden van Nederland was. Bouman vertaalde die nieuws-ontwikkelingen naar de Dordtse situatie en kwam tot de conclusie dat we, óók op het eiland van Dordrecht, wel een aantal, laten we zeggen, dubieuze straatnamen hebben. Want ja, ook hier bestaat een Witte de Withstraat en in Wielwijk zijn zelfs diverse straten vernoemd naar ‘zeehelden’ met bloed aan hun handen. Wat mij bevreemdt is dat Bouman, vanwege zijn verhaal, een halve goegemeente aan verontwaardigde reaguurders over zich heen krijgt, terwijl hij geenszins suggereert dat er hier standbeelden of straten moeten worden verwijderd. Bouman maakt louter melding van de droge feiten en doet dus gewoon zijn werk. Dát doe ik, als columnist nu ook; ik vind namelijk dat je ons verleden, hoe fout soms ook, nooit kunt witwassen. We kunnen er simpelweg niet omheen dat veel ‘helden’ van weleer in retrospectief de ‘boeven van vandaag’ zijn. ‘Onze geschiedenis heeft zeker zwarte bladzijden, maar om die proberen weg te poetsen door straatnamen te veranderen, of standbeelden weg te halen, is een zinloze en naïeve ontkenning van een niet altijd aangename werkelijkheid’, schrijft de Dordtse dichter en historicus Kees Klok, en dáár ben ik het van harte mee eens. Een beetje extra ‘duiding’ op ‘hun’ straatnaambordjes lijkt me overigens wél wenselijk.

Afbeelding: in 2011 was Jan Pieterszoon Coen al eens van zijn sokkel (in Hoorn) gevallen. Inmiddels staat hij er weer, maar wel met een ‘aangepaste’ tekst.

Advertenties