De gemeente Papendrecht heeft een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan haar inmiddels indrukwekkende handboek Bestuurlijke Onhandigheid voor Beginners. De burgemeester gaat drie weken op vakantie. Da’s een volstrekt normaal verschijnsel in een normaal functionerende gemeente, maar in Papendrecht moet er kennelijk onmiddellijk een waarnemend burgemeester worden ingevlogen. Dit om te voorkomen dat raadsleden elkaar al in de wandelgangen te lijf gaan met botte bijltjes.
En wie komt er dan binnen? Jan Heijkoop, 73 jaar… bestuurlijke tank, een man ook die meer crises heeft meegemaakt dan Papendrecht overspannen en incompetente raadsleden telt. Heijkoop is geen waarnemer, hij is een bestuurlijke noodknop. Je drukt erop als je gemeente wankelt, je coalitie implodeert of als je wethouders elkaar niet meer durven te bellen zonder mediator.
Dat deze bestuursveteraan nu voor een lousy drie weken de winkel moet bewaken zegt alles. In Nederland gebeurt dit alleen bij echte bestuurlijke ellende: integriteitskwesties, opstappende burgemeesters… totale chaos.
Maar Papendrecht heeft een nieuwe categorie gecreëerd: ‘waarnemend burgemeester wegens vakantie.’ Dat is bestuurlijk gezien ongeveer hetzelfde als een oppas inhuren, omdat je bang bent dat je kinderen elkaar opeten, zodra je de deur uit stapt om een boodschapje te doen.
Laten we eerlijk zijn: Papendrecht heeft de afgelopen jaren een reputatie opgebouwd, waar menig soapserie jaloers op zou zijn. Wethouders die opstappen, raadsleden die elkaar publiekelijk villen en politieke kettingbotsingen die zelfs de gemeentelijke griffie niet meer kan bijhouden. Dus ja, misschien is het wel verstandig dat iemand hier op de winkel past. Maar het feit dát zoiets nodig is, is eigenlijk het échte probleem.
Papendrecht is geen gemeente meer, maar een bestuurlijke escape room, waar je alleen nog uitkomt met professionele begeleiding. En daarom moet de slotconclusie harder zijn dan Papendrecht lief is: een gemeente die zelfs tijdens vakantie toezicht van ‘een externe’ nodig heeft, is een zieke gemeente… een bestuurlijke risicozone, waar je alleen nog met helm en wapenstok de raadszaal durft binnen te stappen.